ABD’de Tesla’nın Teksas’ta yürüttüğü sınırlı Robotaxi pilotu da dahil olmak üzere sürücüsüz taksi hizmetleri yaygınlaşırken, kaza sonrası yaralıların kimden ve nasıl tazminat alacağı netleşmiş değil. Direksiyon başında sorumlu tutulabilecek bir insan olmadığında, kusurun araçta mı, yazılımda mı yoksa hizmeti işleten şirkette mi olduğu tartışması öne çıkıyor.

Geleneksel trafik kazalarında soru çoğunlukla hangi sürücünün ihmal gösterdiğiyle başlıyor; kusurlu tarafın sigortası da tazminat sürecinin merkezinde yer alıyor. Sürücüsüz bir otomobilin kararındaki hata ise davayı ürün sorumluluğu alanına taşıyabilir. Bu tür davalarda teknik kanıt gerekir ve sorumluluk birden fazla şirkete dağılabilir.

Bir kazada filo işletmecisi, otomobil üreticisi, sürüş yazılımını geliştiren şirket, sensör tedarikçisi ya da yolculuğu uzaktan izleyen ekip gündeme gelebilir. Tarafların birbirini sorumlu göstermesi, davanın çözümünü geciktirebilir. Üstelik kamera, lidar ve yazılım kayıtları çoğunlukla işletmecinin elinde; yaralıların bu verilere ulaşması hukuki süreç gerektirebiliyor.

ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi, Waymo’nun sürüş sistemini 2024’te yaşanan olayların ardından incelemeye aldı ve incelemenin kapsamını genişletti. Waymo yazılım geri çağırmaları yayımladı. California’da ise General Motors’un eski Robotaxi birimi Cruise, San Francisco’da bir yayaya çarpıp onu sürükleyen otomobilin ardından eyalet izinlerini kaybetti; şirket ayrıca federal para cezası ödedi ve faaliyetlerini ülke çapında durdurdu.

Bu adımlar şirketlerin faaliyetlerini etkiliyor, ancak kazada yaralanan kişiye doğrudan tazminat sağlamıyor. California’da sürücüsüz otomobil izinlerini ve çarpışma bildirimlerini Motorlu Taşıtlar Dairesi (DMV), ücretli yolcu hizmetini ve işletmecilerin sigorta koşullarını ise Kamu Hizmetleri Komisyonu (CPUC) düzenliyor. İzinler için işletmecilerin sorumluluk sigortası taşıması gerekiyor; yine de doğru sigortacıyı bulmak ve araç kayıtlarına erişmek, sıradan bir sigorta talebinden daha uzun sürebiliyor.

İnsan sürücülü bir otomobilin de karıştığı kazalarda kusur paylaşılabilir; iki tarafın sigortacıları oranlar üzerinde anlaşamayabilir. Sürücüsüz araçların nasıl davrandığını değerlendirmek için gereken uzman incelemesi de davacıların tek başına karşılamasının zor olabileceği ek bir yük getiriyor.

Kaynağın aktardığı hukuki duruma göre ABD’de hiçbir eyalet, tamamen sürücüsüz araçların karıştığı kazalarda sorumluluğu kapsamlı biçimde belirleyen bir yasayı henüz yürürlüğe koymadı; federal düzenleme girişimleri de sonuçlanmadı. Şimdilik davalar mevcut ihmal ve ürün sorumluluğu kurallarına göre ele alınıyor. Robotaksi filoları büyüdükçe, açık kuralların eksikliği yayalar, bisikletliler ve yoldaki diğer sürücüler açısından daha belirgin bir sorun haline gelebilir.